Ul. Paderewskiego 124A 35-304 Rzeszów, Polska
(+48) 666-111-439
fundacja@zywienioweabc.com.pl

Dieta wysokobiałkowa

Oops...
Slider with alias none not found.

 

Dieta wysokobiałkowa inaczej nazywana jest dietą proteinową, jadłospis takiej diety składa się w 70% z białka. Dieta ta powinna głównie dotyczyć sportowców, gdyż należą oni do grupy osób aktywnych fizycznie a co za tym idzie białko jest ich głównym budulcem mięśniowym. W tej diecie na 1kg masy ciała przypada 2,5g białka, ponadto stosując dietę wysokobiałkową powinno wyeliminować się z dziennego menu pozostałe wartości odżywcze. Głównym produktem podlegającym ograniczeniu jest tłuszcz i jego pochodne. Stosowanie diety wysokobiałkowej powinno być pod stałą kontrolą lekarza, ponieważ stosowanie jej przez dłuższy czas może doprowadzić do poważnych schorzeń np. nerek. Przeciętnie po około 3-4 tygodniach powinna zostać zamieniona na inną dietę.

Dieta wysokobiałkowa opiera się na zwiększonej podaży białka w stosunku do norm. Dieta bogato białkowa jest modyfikacją diety łatwo strawnej. Modyfikacja polega na zwiększeniu ilości białka do 2g/kg masy ciała, w niektórych przypadkach np. rozległych oparzeniach podaje się nawet do 3g/kg masy ciała i więcej. Białko pokrywa dobowe zapotrzebowanie energetyczne 15–20%.2/3 białka powinno być białkiem pełnowartościowym i pochodzić z produktów zwierzęcych, np. mleka, serów twarogowych, chudego mięsa, chudych wędlin, jaj. Tłuszcze pokrywają 25 – 30 % energii (duża część tłuszczu pochodzi z produktów białkowych). Węglowodany pokrywają zapotrzebowanie energetyczne w 50 – 55 %.

 

Dla kogo taka dieta?

 

Celem diety jest szybka redukcja masy ciała przy równoczesnym utrzymaniu prawidłowej masy mięśniowej.

Dieta ta ma na celu dostarczenie odpowiedniej ilości białka o wysokiej wartości odżywczej, przede wszystkim do budowy i odbudowy tkanek ustrojowych, ciał odpornościowych, enzymów, hormonów, a także białek osocza. Aby białko mogło spełniać swoje zadanie, dieta musi mieć odpowiednią wartość energetyczną, ponieważ w przeciwnym razie białko będzie wykorzystywane jako materiał energetyczny.

Dieta wysokobiałkowa stosowana jest:

·       w wyniszczeniach organizmu,

·       w chorobach nowotworowych,

·       w silnych rozległych oparzeniach, zranieniach,

·       w chorobach przebiegających z gorączką,

·       po przebytych chorobach w celu rekonwalescencji

 

Nadmiar białka w diecie może powodować:

·      Uporczywe zaparcia, ponieważ produkty wysokobiałkowe zawierają niewiele błonnika,

·      Spadek nastroju, gdyż nasz mózg dobrze funkcjonuje, gdy dostarczamy mu węglowodanów. Rezygnacja z nich na rzecz białek może spowodować drażliwość, może sprzyjać podenerwowaniu oraz problemami z koncentracją i skupieniem uwagi, podejmowaniem decyzji, planowaniem. Również bez wystarczającej ilości węglowodanów, stężenie cukru we krwi spada, co może mieć wpływ na nastrój i poziom energii. 

·      Przyrost masy ciała, ponieważ białko samo w sobie jest kaloryczne. Jeśli nie będziemy kontrolować ogólnego, całodniowego bilansu kalorycznego, białko może spowodować tycie.

·      Odwodnienie, ponieważ nadmiar białka jest metabolizowany przez nerki, a w czasie tego procesu wytwarzana jest duża ilość azotu. Długotrwałe prowadzenie diety wysokobiałkowej może mieć bardzo zły wpływ na nerki. Aby się przed tych uchronić, należy jednocześnie pić dużo wody. 

·      Nieprzyjemny oddech, gdyż nadmiar białka w diecie powoduje wydzielanie dużej ilości ketonów, a skrajnych przypadkach może dojść nawet do kwasicy ketonowej. Oddech osoby będącej na diecie wysokobiałkowej może kojarzyć się z zapachem zmywacza do paznokci.


 

Skutki stosowania diety wysokobiałkowej

Spożywanie diet bogatobiałkowych przez długi czas może prowadzić do zwiększenia filtracji kłębuszkowej, które z kolei prowadzą do nadciśnienia wewnątrzkłębuszkowego i spadku funkcjonowania nerek. W następstwie rozpadu puryn istotnie wzrasta stężenie kwasu moczowego w surowicy krwi, co powoduje zaostrzenia przebiegu dny moczanowej, progresjirozwoju blaszek miażdżycowych w tętnicach oraz zwiększenia ryzyka rozwoju nadciśnienia tętniczego.

Często u osób spożywających dietę bogatobiałkową notowane są niedobory błonnika, witamin A, E, D, B1, B2, folianów, magnezu oraz nadmierną podaż sodu i fosforu.

Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania diety wysokobiałkowej są choroby nerek i wątroby. U osób zdrowych przewlekłe jej stosowanie istotnie zwiększa ryzyko wystąpienia i/lub rozwoju chorób nerek, wątroby, osteoporozy, a także chorób sercowo-naczyniowych.

Wdrożenie diety wysokobiałkowej u pacjenta i stosowanie jej przez dłuższy czas jednocześnie wiąże się z jego stałą kontrolą stanu zdrowia. Wynika to z konsekwencji spożywania dużej ilości białka, która może mieć również negatywny wpływ na organizm. Można zaobserwować nasilający się białkomocz, który powoduje uszkodzenie cewki nerkowej, co jest równoznaczne z stanem zapalnym nerki. Wobec tego, należy wykonywać ogólne badania moczu.

Kolejnym skutkiem ubocznym przy dostarczaniu dużej ilości białka jest nadmierne wydalanie wapnia z moczem. Może to prowadzić do rozwijania się osteoporozy. W tym przypadku również, konieczna jest analiza badań moczu.

Produkty bogate w białko, czyli głownie mięso, często stanowią źródło nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu. Ich nadmiar może być przyczyną nadciśnienia, miażdżycy, choroby wieńcowej. Przydatnym badaniem będzie morfologia krwi, kreatynina, stężenie cholesterolu frakcji HDL(high-densitylipoproteins) i LDL (low-densitylipoproteins) oraz triglicerydów.

Międzynarodowi specjaliści za racjonalny i bezpieczny sposób odchudzania uznają dietę niskokaloryczną, w której udział białka stanowi 10-15 % energii, węglowodanów       50-60 % energii, a pozostałe 25-30 % energii pochodzi z tłuszczów. Mimo szczegółowych zaleceń żywieniowych rekomendowanych przez Amerykańskie, jak i Polskie towarzystwa żywieniowe obecnie w celu redukcji masy ciała propaguje się także wiele innych rodzajów diet o różnych proporcjach makroskładników. Od kilkunastu lat w Polsce jak i na świecie, duże zainteresowanie budzą diety wysokobiałkowe, o niskiej zawartości węglowodanów.

Uważa się, że wysokie spożycie białka przy jednoczesnej podaży niewielkiej ilości węglowodanów może sprzyjać nadciśnieniu, chorobom układu krążenia, przyczyniać się do uszkodzenia nerek, prowadzić do kamicy nerkowej i osteoporozy.

 

Bibliografia

 

1.     H. Ciborowska, A. Rudnicka , „Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka.”PZWL, 2014

2.     B.Solnica, „Diagnostyka laboratoryjna.” Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014

3.     Kwaśniewska A. „Kontrowersje wokół bezpieczeństwa diet wysokobiałkowych”  BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. –XLIV, 2013, 3, str. 271-276

4.     Błazucka U. i inni „ Zakres stężeń kreatyniny w odnienieniu do wartości szacowanego przesączania kłębuszkowego (eGFR)” Diagnostyka Laboratoryjna 2016; 52(3): 197-200

5.     DietaryGuidelines for Americans. U.S. Department of Agriculture: Department of Health and Human Services. 2010

6.     Reguła J. „ Charakterystyka i ocena wybranych diet alternatywnych” Wybrane Problemy Kliniczne. Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

7.     Biedrzycka K. „Porównanie zaleceń żywieniowych z popularnymi dietami oraz skutki ich stosowania” Znaczenie racjonalnego żywnienia w edukacji zdrowotnej, red. A. Wolska-Adamczyk, WSIiZ, Warszawa 2015

8.     Gackowska M. Interpretacja wyników badań laboratoryjnych w praktyce dietetyka- morfologia krwi obwodowej. Zapobieganie chorobom. FOOD FORUM 1(11)/2016

Facebook