Ul. Paderewskiego 124A 35-304 Rzeszów, Polska
(+48) 666-111-439
fundacja@zywienioweabc.com.pl

CUKRZYCA

Oops...
Slider with alias none not found.

 

 

CUKRZYCA – CHOROBA XXI wieku

Cukrzyca ( Diabetes mellitus) – jest chorobą cywilizacyjną, zaliczaną do grupy zaburzeń przemiany materii. Z roku na rok coraz większa część młodych osób ulega zachorowaniu na tą chorobę. Obecnie cierpi na nią około 2,5 mln Polaków, a na skalę światową około 200 mln osób. Wyróżnia się dwa typy cukrzycy z czego 90% zachorowań dotyczy cukrzycy typu drugiego potocznie zwaną insulinoniezależną.  Zachorowalność na cukrzycę typu pierwszego jest przeważnie niska i obejmuje przeważnie osoby w wieku 12-15 lat . Ryzyko zachorowania zwiększa się wraz z wiekiem. Według International Diabetes Federation w 2040 roku ma  być już 642 mln osób z cukrzycą. Jest to choroba, z która można żyć, lecz w niektórych przypadkach musi być ciągle kontrolowana. Schorzenie to jest związane z zaburzeniem wydzielania insuliny, która produkowana jest przez  komórki beta trzustki i ma podstawowe znaczenie dla metabolizmu całego ustroju. Dlatego też dzięki wiedzy o funkcjonowaniu trzustki możemy utrzymać działanie insuliny na odpowiednim poziomie.  Od momentu kiedy lekarz rozpozna u nas cukrzycę leczenie może potrwać praktycznie całe życie. Lekarze ustalają poziom cukru we krwi głownie na podstawie dwóch wartości: glikemii na czczo, której wartość z reguły wynosi poniżej 80 mg/ dL oraz hemoglobiny glikowanej ( HbA1C) , której z reguły wartość wynosi poniżej 6% .
 Leczenie cukrzycy jest bardzo kosztowne.

 Co to jest cukrzyca?

Cukrzyca  to choroba , która polega na tym że komórki beta trzustki nie wytwarzają insuliny , a dokładnie nie wytwarzają jej kiedy  trzeba. Insulina wydziela się do krwi zawsze wtedy gdy poziom cukru jest zbyt wysoki . Działanie insuliny powoduje magazynowanie nadmiaru cukru w tkankach. Jednocześnie komórki te są przystosowane tak, że rejestrują i reagują na każdą zmianę stężenia cukru we  krwi , zaś w komórkach  A alfa jest wytwarzany glukagon , który wydziela się do krwi wtedy gdy poziom cukru obniża się poniżej wartości krytycznej . Wtedy też glukagon powoduje uwolnienie cukru z tkanek i wątroby .  W wypadku gdy glukoza nie jest spalana a jej zbyt duża ilość zaczyna gromadzić się we krwi i  zwiększa się wraz z każdym przyjmowanym posiłkiem, może dojść do uszkodzenia naczyń krwionośnych i  układu nerwowego a co za tym idzie do późnych powikłań cukrzycy typu 1 oraz 2 .

Hiperglikemia

’’Hiperglikemia jest to stan, w którym poziom cukru we krwi wzrasta ponad poziom prawidłowy. U zdrowego człowieka glikemia na czczo powinna mieścić się w granicach 70 – 99 mg/dl. 2h po posiłku nie powinna przekraczać 140 mg/dl.
 U diabetyka prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo nie powinien przekraczać 110 mg/dl, a dwie godziny po posiłku – 140mg/dl. Powyżej tego wyniku mamy do czynienia z hiperglikemią.,,- Wanda Łakomy

Śpiączka cukrzycowa jest to stan utraty świadomości wynikająca z braku insuliny. Kiedy dochodzi do zaburzenia przemiany materii i wzrost poziomu cukru wzrasta, pojawiają się objawy typu: ból głowy, duszności, przyśpieszone tętno, nudności, bóle brzucha ( te mogą dawać mylne oznaki np. infekcji jelitowej ), stałe pragnienie , częste oddawanie moczu, sucha skóra, świąd, znużenie, utrata wagi ciała
 i w cięższych przypadkach zamroczenie wraz z  zapachem acetonu z ust ( wraz
 z wcześniejszymi objawami dają pewność wystąpienia śpiączki cukrzycowej). Jeżeli śpiączka ta nie zostanie uleczona, pacjent może zapaść w głęboką postać śpiączki spowodowaną odwodnieniem lub zakwaszeniem organizmu.  W jej wyniku stosuje leczenie dożylne.

Przyczyną hiperglikemii tzw. przecukrzenia  jest nieprawidłowe zażycie lekarstw np. wstrzykniecie zbyt małej dawki insuliny lub błąd  dietetyczny np.  zjedzenie  zbyt dużej porcji posiłku na dany dzień . Kolejnym powodem zaburzeń jest stres, wywoływany problemami rodzinnymi ,niepowodzeniem w pracy , przeprowadzką itp.

W zagrożeniu śpiączki cukrzycowej należy podać osobie chorej wodę lub niesłodzone płyny. W przypadku braku poprawy stanu , należy wezwać pomoc medyczną .

 Hipoglikemia

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego z 2016 roku  hipokligemią (niedocukrzenie) nazywamy obniżenie stężenia glukozy we krwi poniżej 70 mg/dl (3,9 mmol/l), niezależnie od tego, czy towarzyszą temu charakterystyczne objawy, czy też nie.

  • lekka hipoglikemia prowadzi do mrowienia palców u rąk i nóg , może wystąpić uczucie „kożucha” w jamie ustnej, chory staje się niespokojny , mogą pojawić się drżenia zblędnięcię , gwałtowne poty , uczucie duszności oraz wilczy apetyt. Zbyt mała ilość cukru powoduje stan taki jak po spożyciu alkoholu. W skrajnych wypadkach może powodować uszkodzenie mózgu, a także stać się przyczyną udarów. Najważniejsze objawy to bełkotliwa mowa, zaburzenia widzenia , trudności w koncentracji , zawroty głowy , drgawki , zaburzenia świadomości . Przyczyny :
  • błąd dietetyczny ( całkowicie pominięty lub przyjęty zbyt małej ilości posiłek )
  • nagły wysiłek fizyczny , bez rozgrzewki oraz wcześniejszej porcji węglowodanów
  • spożycie alkoholu
  • gwałtowny spadek masy ciała

W przypadku lekkiego niedocukrzenia, organizm sam na nie reaguje. W wyniku stresu wydziela się hormon nadnerczy –adrenalina, który zwiększa wyrzut glukagonu , który zaś jest hormonem trzustki i odpowiada za zwiększony poziom glukozy we krwi. Wątroba po posiłku uwalnia zmagazynowany cukier powodując wzrost stężenia glukozy we krwi. W związku z tym zapas musi zostać uzupełniony, ponieważ człowiek żyłby bez rezerwy buforowej. Dlatego najlepiej aby każdy cukrzyk posiadał przy sobie coś słodkiego [D. Koch-Heintzeler, W. Puhl 1999: 12][1]

 

Objawy cukrzycy

Obecnie na cukrzycę choruję bardzo wiele osób, z czego duża część nie zdaje sobie sprawy że jest dotknięty tą chorobą. Warto zatem znać objawy i wykryć ją wcześniej . Podczas cukrzycy zachodzą różne zmiany w naszym organizmie, można dostrzec liczne zaburzenia. Warto więc poznać reakcje organizmu, które mogą zwiastować problemy z poziomem cukru. Są to m.in.
1.Zmiany nastroju, osłabienie.
Są to typowe objawy , jakie możemy zaobserwować przy cukrzycy . Trudne do wytłumaczenie ciągłe zmęczenie, osłabienie oraz większa potrzeba snu . Uwagę muszą zwrócić także częste zmiany nastroju oraz pesymistyczne nastawienie do codziennych obowiązków. Odczucia te nie zawsze muszą być związane z daną chorobą, mogą wynikać z innych sytuacji życiowych. Jednak są to najwcześniejsze 
i najpowszechniejsze objawy.
2.Świąd
Swędząca skóra , szczególnie w okolicy narządów płciowych oraz czyraki na skórze to objawy cukrzycy. Osoby cierpiące na  cukrzycę są bardziej podatni na grzybicę skóry stóp, niż ludzie zdrowi.
3.Wypadanie włosów
U osób dotkniętych ta chorobą zauważa się łysienie. Włosy u takiej osoby przechodzą w fazę zaniku lub spoczynku. W niektórych przypadkach , wypadanie włosów pojawia się dłuższy czas przed rozpoznaniem cukrzycy . Można nieco zahamować ten proces po podawaniu odpowiedniej dawce insuliny.
4.Zamazany obraz
Nadmiar glukozy skutkuje odwodnieniem soczewki oka , przez co zmienia się jej kształt i zamazuję się ostrość widzenia. Można zaobserwować również przekrwione spojówki.
5.Kurcze mięśni
W czasie rozwoju cukrzycy dochodzi do zaburzać układu nerwowego. Często odczuwa się to jako pieczenie , drętwienie , brak czucia w skórze , szczególnie palców dłoni i stóp. Charakterystyczne nasilające kurcze mięśni łydek oraz niedowłady mięśni mogą sygnalizować chorobę.
5.Źle gojące się rany.
Zbyt wysoki poziom cukru we krwi skutkuję tym, ze najdrobniejsze rany goją się bardzo długo . Warto o tym wiedzieć , gdyż można łatwo to zaobserwować .

6.Otyłość
Nadmiar ciała sprzyja cukrzycy szczególnie typy 2. Powiązanie otyłości z cukrzycą to niewłaściwe żywienie oraz niezdrowy tryb życia.
7.Przykry oddech.
Oddech osoby chorej na cukrzycę  kojarzy się z zapachem acetonu , przypominającego świeże jabłka.  Zdarza się to  w momencie niewłaściwego leczenia choroby lub braku podjęcia działań leczniczych.
8.Wzmożone pragnienie.
9.Częste oddawanie moczu.

Powyższe objawy mogą sugerować obecność choroby, jednak konieczne są odpowiednie badania do jej zdiagnozowania [R.Limpinsel str.14-15][2]

 

Rodzaje cukrzycy

Cukrzyca typu I

Cukrzyca typu I –typowa osoba chora na cukrzycę typu I jest szczupła
 i  zazwyczaj zaczyna chorować w wieku 10, 15 lub 20 lat. Nie jest to jednak reguła ,gdyż  choroba może dotknąć zarówno mniejsze dzieci jak i dorosłych . Choroba występuję niezależnie od stylu życiu w przeciwieństwie do cukrzycy typu II .Jednak za czynnik wywołujący chorobę uważa się infekcję oraz zaburzenia hormonalne , które często towarzyszą cukrzycy. Infekcja wirusowa lub bakteryjna może zmienić przemianę materii , wywołując przy tym nieprawidłową reakcję układu odpornościowego. Wiele różnych hormonów ma wpływ na układ immunologiczny i przemianę materii. W dużej ilość mogą one ujawniać , a nawet wywołać cukrzycę. Sposób jej wykrycia następuje w chwili nagłej konieczności skorzystania z pomocy lekarskiej. Cukrzyca typu I rozwija się w dość długim czasie i ujawnia się gwałtownie , kiedy 80-90% komórek beta nie może już produkować insuliny. Wobec tego bezpośrednią przyczyną wystąpienia choroby jest niedobór insuliny w organizmie. Organizm niszczy komórki trzustki- komórki beta , odpowiedzialne za produkcję insuliny. W zdrowym organizmie insulina jest produkowana prze komórki trzustki w odpowiedzi na wysoki poziom glukozy we krwi. U osób posiadających chorobę, insulina występuje w zbyt małej ilości, by pełnić funkcję regulacyjną. Receptory insulinowe nie przekazują sygnału niezbędnego do aktywacji białek. Cukrzyca ogólnie jako choroba kojarzy się z koniecznością wstrzykiwania insuliny przez całe życie. Takie zachowanie dotyczy głównie cukrzycy typu I . Niedobór insuliny jest tak duży , że chorzy zmuszeni są od samego początku wstrzykiwać sobie insulinę i są od niej całkowicie zależni. U osób z cukrzycą typu II podawanie insuliny w ten sposób występuje stosunkowo rzadko i dotyczy przypadków kiedy zwykłe leczenie nie pomaga [D. Koch-Heintzeler, W. Puhl 1999: 17][3],[4]

Cukrzyca typu II

 

            Cukrzyca typu II –chorzy na cukrzycę typu II to klasycznie osoby z nadwagą , które zazwyczaj zaczynają chorować w wielu 50 , 60 lub 70 lat. Rzadziej spotyka się przypadki zachorowań przed 40. rokiem życia, jednak z każdym rokiem notuję się coraz większą liczbę takich osób. Występowanie choroby związane jest z otyłością 
i niezdrowym stylem życia. Predyspozycje do zachorowania są również dziedziczne. Możliwość wystąpienia choroby u dzieci , których tylko jeden rodzić choruję na cukrzycę wynosi jedną trzecią . Natomiast w przypadku, gdy oboje rodzice są dotknięci chorobą , nawet u połowy dzieci ( bliźnięta  jednojajowe prawie zawsze odziedziczą cukrzycę typu II ) . U  cukrzyków , receptorów insulinowych jest zbyt mało lub działają one nieprawidłowo. Zatem poziom glukozy we krwi jest podwyższony . W sytuacji, kiedy insulina nie działa odpowiednio , zwiększa się skłonność do nie kontrolowanych wahań poziomu glukozy we krwi.  W cukrzycy typu II leczenie rozpoczyna się zwykle od modyfikacji diety i wprowadzeniu wysiłku fizycznego. Jeśli to nie przynosi poprawy , stosuje się leki poprawiające działanie insuliny oraz nasilające jej wydzielanie ,
a w ostateczności –insulinoterapię[D. Koch-Heintzeler, W. Puhl 1999: 40][5]

 

Pompa insulinowa a cukrzyca

Działanie pompy insulinowej

Można powiedzieć, że tak naprawdę jest ona sztuczną trzustką .Działa jak automatyczne urządzenie dozujące z zainstalowaną na stałe igłą. Dawkowanie jest regulowane przez komputer. Pompa insulinowa nie może jednak dokonywać pomiarów ani powiedzieć kiedy należy zwiększyć a kiedy zmniejszyć dawkę insuliny. Pacjent nosi na pasku małą kasetkę , która wygląda jak przenośny magnetofon i przed jedzeniem wydaje piszczący dźwięk. Jest to urządzenie sterownicze . Wiele małych pomp można wszczepiać w zakładzie techniki medycznej. Pompa „Mikromedes” potrafi pobrać krew pacjenta do analizy i określić poziom cukru oraz dobrać odpowiednią dawkę insuliny. Nie potrzebuje baterii jako źródła energii. Co za tym wykorzystuje ? – otóż urządzenie to wykorzystuje do działania ciepło organizmu lub prąd ,który powstaje w wyniku utleniania cukru z krwi na małych elektrodach tego aparatu.

Osoba używająca pompy insulinowej powinna za każdym razem wprowadzać igłę w inne miejsce . Zapobiega wtedy stanom zapalnym kłutych wcześniej miejsc.

Czy trzeba nosić ją stale ?

Na ogół powinno się ją nosić przez całą dobę. Można ją zdjąć na okres ok.3 godzin jeżeli uprawia się sport lub bierze kąpiel ponieważ woda mogłaby uszkodzić części elektroniczne. Proste pompy insulinowe są zaopatrzone w zapas insuliny który wystarcza na kilka dni. Może ona zawierać alarm , który pojawia się gdy igła jest obluzowana , kończy się bateria lub zatkaniu ulega plastikowy przewód doprowadzający insulinę do tkanek. Pompa insulinowa zapewnia dowolność w wyborze posiłków. Urządzenie to zapewnia choremu zaopatrzenie w insulinę , w porze posiłków jest regulowana przez naciśnięcie przez chorego specjalnego guzika. Pompa insulinowa jest wskazana , kiedy osoby nie są w stanie kontrolować swojej przemiany materii i nie chcą przestrzegać restrykcyjnej diety . Nie każdy jednak kto musi zażywać insulinę kwalifikuje się do noszenia pompy, gdyż chorzy, którzy mają problemy z uszkodzeniem nerwów, niedowidzący, wymiotujący mogliby mieć problemy z obsłużeniem takiego urządzenia. Pompa jest najbardziej efektywna , gdy pacjent wymaga 2-3 wstrzyknięć insuliny na dobę . Jeśli jednak częstsze wstrzyknięcie i kontrola nie powodują dobrego ustawienie cukrzycy pompa ta jest bezużyteczna.

W przypadku jakich późnych powikłań pompa insulinowa może pomóc?
Zastosowanie pompy insulinowej typu I może być skuteczne w przypadku wszystkich późnych powikłań, których metabolizm próbowano już wcześniej uregulować, lecz pomimo zwiększenia ilości iniekcji insuliny dziennie i regularnej kontroli nie uzyskano zadawalających efektów. Warunkiem użycia pompy, jest stadium choroby, w którym nie doszło jeszcze do nasilenia powikłań późnych. U pacjentów z uszkodzeniem nerwów spowodowanym cukrzycą się znaczną poprawę. Po zastosowanie pompy insulinowej dochodzi czasami do zaburzenia czucia w palcach rąk, nóg, bólu

i niepokoju nóg, zaburzeń widzenia spowodowanych zbyt wysokim poziomie cukry we krwi, złym ukrwieniem albo ciśnieniem. Jeżeli zaburzenia przemiany materii się unormują, wszystkie dolegliwości mogą ustąpić.

Czy potrzebne jest zaświadczenie lekarskie o posiadaniu i użytkowaniu pompy insulinowej?

Jeżeli używa się pompy insulinowej to takie zaświadczenie jest potrzebne, lecz nie koniecznie. Dotyczy to bardziej wyjazdów za granice. Pomaga w wyjaśnieniach składanych służbom bezpieczeństwa np. lotniska[D. Koch-Heintzeler, W. Puhl 1999: 92-96][6],[7]

Schorzenia sprzyjające cukrzycy

Infekcje

Infekcje są jednym ze schorzeń sprzyjającym cukrzycy. Jest ona dość częstym czynnikiem wyzwalającym uśpioną cukrzycę . W 10-20% przypadków cukrzykowi na początku choroby towarzyszy jakaś infekcja wywołana przez bakterie lub wirusy. Jeśli pacjent choruje na cukrzycę dotąd bezobjawowo może dojść nawet do rozwinięcia choroby nawet w ciągu jednego dnia . Jednym z sygnałów cukrzycy są problemy związane ze skórą . Jest ona znacznie bardziej delikatna niż u zdrowego człowieka.
Z powodu dolegliwości skórnych cierpi aż 20% cukrzyków .Powodem nadwrażliwości skóry są zmiany naczyniowe. Najczęściej występuje dokuczliwość wywołana suchością skóry , łuszczeniem się i nadwrażliwością . Nawet małe skaleczenia bywają wtedy bardzo niebezpieczne, gdyż długo się goją. Tworzą się przebarwienia w postaci brązowych plam – szczególnie na podudziach [8].

Otyłość

Otyłość (nadwaga) jest kolejnym schorzeniem, które jest szkodliwe dla cukrzyków. Cukrzycy z nadwagą wytwarzają pewną ilość insuliny endogennej która niestety jest niewystarczająca do zaopatrzenia nadmiernej ilości tkanki tłuszczowej. Obniża ona poziom cukru we krwi i przyczynia się do wzrostu tkanki tłuszczowej, oraz utrudnia jej rozpad. W przypadkach otyłości insulina może być niewystarczająca. Może nie tworzyć podściółki tłuszczowej ale może regulować poziom cukru we krwi. Zadaniem insuliny jest przede wszystkim zaopatrywanie tkanki tłuszczowej
i mięśniowej w odżywczy cukier –glukozę. Tym samym insulina hamuje proces oddawania cukru przez wątrobę. Wątroba może zgromadzić 75g glukozy.
W nadmiernej ilości dostarczane węglowodany zamieniają się w tkankę tłuszczową. Ten kto zużywa dużo energii podczas wysiłku fizycznego obniża zbyt wysoki poziom cukru we krwi . Dlatego też osoby z nadwagą są prawie dziesięciokrotnie bardziej zagrożone cukrzycą niż osoby z prawidłową masą ciała. Ponad 90% chorych na cukrzycę typu 2 ma nadwagę. Mówi się, że chorujący na cukrzyce typu 1 są szczupli natomiast około 90% chorych na cukrzycę typu 2 jest otyłych [D. Koch-Heintzeler, W. Puhl 1999:46-48][9]

 Stres

Stresem określa się obciążenie, które w pewnych granicach jest nie tylko normalne, ale także zdrowe. Często utrzymuje nas w dobrej kondycji i gotowości do działania. Ale istnieje również stres który doprowadza do cukrzycy. Podnosi on ciśnienie tętnicze krwi. Niektóre bodźce trwające długi czas chorobę dla nas niekiedy nie zauważalną. W stresie podnosi się ciśnienie krwi. Przy dłuższym obciążeniu organizmu czynnikiem stresowym w organizmie wydziela się hormon zwany adrenaliną. W wyniku jego wpływu zwężają się naczynia krwionośne i podnosi się ciśnienie krwi. Człowiek staje się czujny i gotowy do działania. Aktywizuje on system obronny, immunologiczny dbając o to, aby w mózgu i mięśniach zostało spalone jak najwięcej cukru. Cukrzyca uniemożliwia skuteczną i szybką odpowiedź na stres, gdyż zaburzona jest wtedy praca trzustki a co za tym idzie wytwarzanie insuliny i glukagonu , które są wytwarzane przez ten właśnie narząd. Podczas długotrwałego napięcia, hormony stresu są wytwarzane bez przerwy. Co sprawia , że w wyniku długotrwałego stresu może powstać bardzo wysoki poziom cukru we krwi. Stwierdzono, że przez stres u diabetyków z pierwszym typem cukrzycy podwyższa się poziom glukozy we krwi
 i silny stres może doprowadzić u nich nawet do hiperglikemii . Aby zapobiec sytuacjom stresowym zaleca się głownie refleksje np. ćwiczenia oddechowe, fizyczne, sport, masaż, spotykać się z ludźmi, przyjmować leki o odpowiedniej porze, sprawdzać regularnie poziom cukru we krwi[[10]

Cukrzyca typu 2 ujawnia się przeważnie w drugiej połowie życia , kiedy dochodzi do licznych zmian hormonalnych związanych z przekwitaniem, a także do zapadalności na wiele różnych chorób. Wtedy też mamy do czynienia z tak zwanym stresem hormonalnym. Zaburza on przemianę materii i sprzyja rozwojowi cukrzycy[[D. Koch-Heintzeler, W. Puhl 1999: 49-51][11]

Przewlekłe zapalenie trzustki wywołane jest przez pojawiającą się cukrzycę wtórną. Jest to choroba zapalna o trwałym, postępującym uszkodzeniu narządu. Dochodzi wtedy do zaniku i zwłóknienia tkanki trzustkowej. Inne choroby trzustki prowadzące do cukrzycy to rak tego narządu, hemochromatoza ( cukrzyca brunatna lub brązowa). Niedomiar enzymów trawiennych prowadzi do biegunki tłuszczowej,
 a niedobór wewnątrzwydzielniczej trzustki przejawia się pojawieniem cukrzycy. Mimo że chorzy na cukrzycę w przebiegu przewlekłego zapalenia trzustki stanowią jedynie 0,5-1% wszystkich chorych z cukrzycą to jednak w Polsce jest to 10 000 osób. U osób
z przewlekłym zapaleniem trzustki należy przeprowadzić diagnostykę w kierunku rozpoznania cukrzycy. Ułatwia to terapię i przedłuża życie chorych. Pojawienie się cukrzycy z powodu przewlekłego zapalenia trzustki nakazuje dokładną analizę narządu, gdyż nieleczone schorzenie może doprowadzić do raka trzustki .[12]

Poziom glukozy we krwi i jej oznaczanie

Glukoza zaliczana jest do najważniejszych cukrów, ponieważ większość węglowodanów zawartych w pokarmach wchłania się do krwiobiegu w postaci glukozy. Ponadto węglowodany przekształcane są w glukozę w wątrobie, a w organizmie
z glukozy mogą powstać wszystkie inne cukry. Glukoza stanowi istotne źródło energii w tkankach ssaków, a także odgrywa bardzo ważną rolę w prawidłowym rozwoju płodu
[Murray i in., 1995][13] .Chorzy na cukrzycę muszą kontrolować poziom glukozy we krwi kilka razy dziennie, celem monitorowania czy znacznie nie odbiega od wartości prawidłowej. Do oznaczania poziomu glukozy wykorzystywana jest krew włośniczkowa pobierana zwykle z opuszka palca. Niestety przydatność tego typu materiału jest ograniczona z powodu domieszki płynu tkankowego, słabego standardu stosowanego przy pobieraniu oraz ilość możliwych do wykonania badań. Największe znaczenie w badaniach ma krew żylna, z kolei krew włośniczkowa pobierana jest wtedy, gdy pobrania krwi żylnej jest niemożliwe lub utrudnione [Szutowicz, 2009][14].

 Tab. 1 Wartości diagnostyczne cukrzycy i innych stanów hiperglikemii,  [Górczyńska-Kosiarz S. i in., 2005][15]

Rozdział VII. Dieta dla osób chorujących na cukrzycę

Cele i zasady diety

Celem diety jest dostarczenie odpowiedniej ilości energii oraz składników pokarmowych zapewniającej właściwe funkcjonowanie organizmu. Wiąże się to z redukcją masy ciała u chorych z nadwagą i otyłością oraz utrzymanie jej na właściwym poziomie. Dieta cukrzycowa pozwala uzyskać stężenie glukozy we krwi na poziomie zbliżonym do prawidłowego. Przestrzeganie diety przeciwdziała powikłaniom cukrzycy, obniża ciśnienie tętnicze krwi oraz obniża cholesterol.

Dieta chorego na cukrzycę powinna być dobrana indywidualnie oraz zawierać właściwą wartość energetyczną oraz odżywczą. W przypadku osób z nadwagą lub otyłością wskazane jest zastosowanie diety niskoenergetycznej. Dieta powinna dostarczać wszystkie składniki odżywcze w odpowiednich ilościach. Zastosować należy odpowiedni rozkład posiłków w ciągu dnia uwzględniając stosowanie insuliny. Posiłki należy spożywać w małej objętości, regularnie 4-5 razy.

Produkty dozwolone i zabronione w cukrzycy

Głównym źródłem węglowodanów powinny być : kasza gruboziarnista, płatki zbożowe, ciemne pieczywo, brązowy ryż, fasola, groch, soczewica. Właściwym źródłem białka w prawidłowej diecie cukrzycowej są: morskie ryby, chudy drób, cielęcina, chude wędliny, mleko i jego odtłuszczone przetwory. Dieta dla cukrzyków powinna zawierać małą ilość tłuszczów, zalecane są tłuszcze roślinne: oleje, oliwy. Kluczowym elementem diety są warzywa oraz owoce, które są bogate w błonnik.

Produktami zabronionymi w diecie cukrzycowej jest cukier, ciasta słodkie
 i tłuste zawierające dużą ilość żółtek, unikać należy ciast wytwarzanych przemysłowo, czekolady czekoladki, batonów, chałwy. Niewskazane są dżemy i konfitury słodzone, soki owocowe słodzone cukrem. Unikać należy także makaronów wielojajecznych,
a także mleka pełnotłustego i jego przetworów.  Mięso wieprzowe, kiełbasa, salceson, kiszka, baranina, słonina, smalec, wątroba, móżdżek, nerki, płuca, gęsi, kaczki, tłuste ryby, konserwy, smalec również znajdują się na liście produktów zakazanych dla osób chorych na cukrzycę. Kolejnymi grupami produktów zabronionych dla cukrzyków są owoce kandyzowane oraz gazowane napoje słodzone cukrem.

Z naszej strony zapraszamy do spotkania z naszym dietetykiem Dominiką Kaczor, która w profesjonalny sposób ułoży dietę. Należy tu dodać, że przy takiej chorobie jak cukrzyca konieczna jest już ingerencja osoby wykwalifikowanej z odpowiednią wiedzą i doświadczeniem. Zapraszamy do gabinetu!!!

Bibliografia:

  1. Górczyńska-Kosiarz S. i in., 2005 The classification of diabetes including genetic predisposition and laboratory testes useful to diagnose disrders of carbohydrate metabolism. Praca poglądowa. Diabetologia Doświadczalna
    i Kliniczna. 2005, tom 5, nr4
  2. Jankowiak B. Powikłania cukrzycy jako choroby przewlekłej. Nowiny lekarskie 2007, 76,6, 482-484
  3. Kłosiewicz-Latoszek L. i Cybulska B. Cukier a ryzyko otyłości, cukrzycy
    i chorób sercowo-naczyniowych. Probl Hig Epidemiol 2011, 92(2): 181-186
  4. Koch-Heintzeler D, W. Puhl ,,Cukrzyca’’ Wyd. ASTRUM 1999 s. 12, 17, 40, 46-48, 92-96
  1. Limpinsel R. str.14-15 ,, Jak wyleczyć cukrzycę w 28 dni’’ wyd. Wiedza i Praktyka Sp. Z o.o. r.2017
  2. Murray R.K. i in., 1995. Biochemia Harpera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 161-162
  1. Szutowicz A., Raszei-Szpecht A., 2009. Diagnostyka laboratoryjna. Tom I. Gdański Uniwersytet Medyczny, s. 243-244, 251-252

 

Strony internetowe:

  1. poradnikzdrowie.pl/zdrowie/cukrzyca/cukrzyca-problemy-ze-skora-przy-cukrzycy-35675.html
  2. https://portal.abczdrowie.pl/cukrzyca-a-stres

 

Tabela:

  1. Wartości diagnostyczne cukrzycy i innych stanów hiperglikemii,

 

[1] D. Koch-Heintzeler, W. Puhl ,,Cukrzyca’’ Wyd. ASTRUM 1999 s. 12.

[2] R .Limpinsel str.14-15 ,, Jak wyleczyć cukrzycę w 28 dni’’ wyd. Wiedza i Praktyka Sp. Z o.o. r.2017

[3] D. Koch-Heintzeler, W. Puhl ,,Cukrzyca’’ Wyd. ASTRUM 1999 s. 12.

[4] [D. Koch-Heintzeler, W. Puhl 1999 s.17 ,,Cukrzyca’’ Wyd. ASTRUM 1999

[5] D. Koch-Heintzeler, W. Puhl ,,Cukrzyca’’ Wyd. ASTRUM 1999 s. 40

[6] D. Koch-Heintzeler, W. Puhl ,,Cukrzyca’’ Wyd. ASTRUM 1999 s. 12.

[7] D. Koch-Heintzeler, W. Puhl 1999: 92-96,, Cukrzyca’’ Wyd. ASTRUM 1999

[8] www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/cukrzyca/cukrzyca-problemy-ze-skora-przy-cukrzycy-35675.html

[9] [D. Koch-Heintzeler, W. Puhl 1999: 46-48 Wyd.ASTRUM ,,Cukrzyca’’ 1999

[10] https://portal.abczdrowie.pl/cukrzyca-a-stres

[11] D. Koch-Heintzeler, W. Puhl 1999: 92-96,, Cukrzyca’’ Wyd. ASTRUM 1999

[12] https://www.doz.pl/czytelnia/a1962-Cukrzyca_a_przewlekłe_zapalenie_trzustki

[13] Murray R.K. i in., 1995. Biochemia Harpera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 161-162

[14] Szutowicz A., Raszei-Szpecht A., 2009. Diagnostyka laboratoryjna. Tom I. Gdański Uniwersytet Medyczny, s. 243-244, 251-252

[15] Górczyńska-Kosiarz S. i in., 2005 The classification of diabetes including genetic predisposition and laboratory testes useful to diagnose disrders of carbohydrate metabolism. Praca poglądowa. Diabetologia Doświadczalna i Kliniczna. 2005, tom 5, nr4

 

Facebook